« می پرستم خدائی را که مرا آفریده و به راه راستم هدایت می فرماید ، همان خدائی که چون گرسنه شوم مرا به کرم خود غذا میدهد و هنگام تشنگی سیرابم گرداند ، همان خدائی که چون بیمار شوم مرا شفا میدهد و آن خدائی که مرا میمراند و سپس به حیات ابدی آخرت زنده میگرداند، همان خدائی که چشم امید دارم که روز جزا گناهانم را بیامرزد »

قرآن کریم -سوره شعراء - آیات 78 الی 82

 

اسلام دینی جامع است و همه زوایای زندگی و نیازهای آن را مورد نظر قرار داده است از همین رو در کنار احکام عبادی ، احکام اقتصادی - اجتماعی نیز دارد که از جمله مهمترین آنان زکات است.

زکات و خمس از جمله انفاقهای واجب است که بدون عمل به آن ، ایمان کامل نگشته و آدمی از گردنه های سخت عبور نکرده است .

 

« و نخواست که از گردنه بالا رود و چه دانی که آن گردنه سخت چیست ؟ بنده ای را آزاد کردن یا در روز گرسنگی اطعام کردن ، به یتیمی خویشاوند ، یا بی نوایی خاک نشین »

سوره مبارکه بلد آیه 11 

 

جامعه انسانی همواره نیازمندیهایی دارد که اگر از طریق صحیح برآورده گردد ، موجب رشد و بالندگی آن خواهد شد ، ولی اگر برآورده نگردد و یا از راه نادرست تامین شود عوارض ناگواری در پی خواهد داشت .

اسلام به جهت تامین نیازمندیهای فقرا و درماندگان و دیگر مصارف ضرورری جامعه و بوجود آوردن نوعی تامین اجتماعی زکات را واجب کرده و بدین وسیله زمینه سعادت جامعه و توازن آن را فراهم آورده است.

 


::.  اهمیت زکات در اسلام  .::

در اهمیت جایگاه زکات در اسلام همین بس که در قرآن کریم معادل نماز آمده است در 26 آیه در کنار نماز آمده و در 8 آیه به تنهایی بیان گردیده و در 38 آیه با نام صدقه بر آن تاکید شده است . بدون شک خداوند متعال در قرآن کریم بعد از نماز بیشترین اهمیت را برای زکات قائل شده است و عدم پرداخت آنرا مساوی کفر دانسته است . آنجا که در آیه 6 و 7  سوره مبارکه فصلت  فرموده :

« وَوَیْلٌ لِلْمُشْرِکِینَ ﴿۶﴾ الَّذِینَ لَا یُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ کَافِرُونَ ﴿٧﴾ »

واى بر مشرکان «6» آنان که زکات نمى‏دهند و آخرت را انکار مى‏کنند«7» 

زکات فقط مخصوص مسلمین نبوده بلکه در همه ادیان آسمانی جایگاهی ویژه دارد ، قرآن کریم راجه به حضرت اسماعیل (ع) در سوره مریم آیه 54 و 55 می فرماید :

« وَاذْکُرْ فِی الْکِتَابِ إِسْمَاعِیلَ إِنَّهُ کَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَکَانَ رَسُولًا نَبِیًّا ﴿۵۴﴾ وَکَانَ یَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلَاةِ وَالزَّکَاةِ وَکَانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِیًّا ﴿۵۵﴾ » 

 و در این کتاب ، [سرگذشتِ] اسماعیل را یاد کن ، که او وفا کننده به عهد و فرستاده‏اى پیامبر بود .«54» و همواره خانواده‏اش را به نماز و زکات فرمان مى‏داد ، و نزد پروردگارش پسندیده بود .«55»

همچنین در آیه 73 سوره مبارکه انبیاء در مورد حضرت اسحاق و حضرت یعقوب علیهما السلام می فرماید :

« وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً یَهْدُونَ بِأَمْرِنَا وَأَوْحَیْنَا إِلَیْهِمْ فِعْلَ الْخَیْرَاتِ وَإِقَامَ الصَّلَاةِ وَإِیتَاءَ الزَّکَاةِ ۖ وَکَانُوا لَنَا عَابِدِینَ ﴿٧٣﴾ »

و آنان را پیشوایانى قرار دادیم که به فرمان ما [مردم را] هدایت مى‏کردند ، و انجام دادن کارهاى نیک و برپا داشتن نماز و پرداخت زکات را به آنان وحى کردیم ، و آنان فقط پرستش کنندگان ما بودند .«73» 

و یا راجع به حضرت عیسی علیه السلام در سوره مبارکه مریم آیه 31 می فرماید :

وَجَعَلَنِی مُبَارَکًا أَیْنَ مَا کُنْتُ وَأَوْصَانِی بِالصَّلَاةِ وَالزَّکَاةِ مَا دُمْتُ حَیًّا ﴿٣١﴾

و هر جا که باشم بسیار پربهره و سودمندم نموده و تا من زنده‏ام خداوند متعال مرا به نماز و زکات سفارشم کرده است .«31» 

 

::. زکات از نظر اهل بیت عصمت و طهارت .::

در اسلام عزیز علاوه بر قرآن کریم ، اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام نیز بعد از نماز بیشترین سفارششان راجع به زکات است که به یرخی از آنها اشاره می کنیم :

 

نبی مکرم اسلام حضرت محمد صل الله علیه و اله و سلم  :

زکات پل ورودی به اسلام است هرکسی پرداخت بگذرد وگرنه بازماند.

و همچنین نیزز فرموده اند :

هرگاه خواستی خداوند دارایی تو را زیاد کند ، زکات آن را بپرداز.

 

حضرت امیر المومنان علی علیه السلام :

اموال خود را بواسطه پرداخت زکات از هر گزند و آفتی حفظ کنید .

 

امام حسن مجتبی علیه السلام :

پرداخت زکات هرگز چیزی از مال شما را کم نخواهد کرد .

 

امام جعفر صادق علیه اسلام :

خداوند بزرگ چیزی سخت تر از زکات بر این امت واجب نکرده ، و عموم آنان جز در این مورد هلاک نشوند.

و همچنین نیز فرموده اند :

هیچ مالی در دریا و یا خشکی ضایع نمی شود مگر این که صاحب مال زکات آن را نداده باشد .

 

امام ثامن الحجج علی بن موسی الرضا علیه السلام :

خداوند متعال نماز را در کنار زکات قرار داده زیرا این دو را با هم از بندگانش می خواهد.

و همچنین نیز فرموده اند :

اگر کسی نماز بخواند ولی زکات مالش را نپردازد نمازش پذیرفته نخواهد شد.

 

::. عقوبت پرداخت نکردن زکات .::

خداوند متعال بی اعتنایی و پرداخت نکردن زکات را مساوی با کفر دانسته است.

ترک زکات موجب خشکسالی و محروم ماندن از رحمت الهی است

 

نبی مکرم اسلام حضرت محمد علیه السلام :

رسول خدا در خطاب به امیر المومنان حضرت علی علیه اسلام می فرمایند « ای علی در میان امت ده گروه کافر شدند که یکی از آنها کسی است که زکات مالش را نپردازد »

 

امیر مومنان حضرت علی علیه السلام : 

خداوند در اموال توانگر به اندازه ای که تهیدستان را تامین کند حقوق واجب کرده است  بنابراین  اگر تهیدستی ضایع شود یا در راه تامین معاشش بزحمت زیاد بیفتد یا بی لباس و پوشش بماند علتش آن است که توانگر از پرداخت حق او دریغ کرده است .سپس خداوند عزوجل در قیامت توانگر را به خار نپرداختن حق فقیر مواخذه کرده و او را به عذاب دردناک مبتلا می کند.

 

امام جعفر صادق علیه السلام :

دزدان سه گروهند : اول کسی که زکات مالش خویش را نپردازد ، دوم کسی که مهریه همسرش را بر خود حلال بداند و سوم کسی که قرضی بستاند و قصد برگرداندن آن را نداشته باشد.

 و همچنین فرموده اند :

زکات به منظور آزمایش توانگران و کمک به مستمندان وضع شده است اگر مردم زکات مال خود را می پرداختند هیچ مسلمان نیازمندی نمی ماند و به سبب آنچه خداوند متعال برای او واجب کرده بود بی نیاز می شد.

امام محمد باقر علیه السلام :

در کتاب رسول خدا یافتیم که هرگاه مردم از دادن زکات خودداری کنند ، زمین برکتهای خود را از هر نوع زراعت و میوه ها دریغ می کند.

 

 

::.  مصارف زکات  .::

 قرآن کریم با صراحت مواردی که باید زکات در آنها مصرف شود را بیان فرموده است، خداوند متعال در سوره مبارکه توبه آیه 60 می فرماید :

إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاکِینِ وَالْعَامِلِینَ عَلَیْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِی الرِّقَابِ وَالْغَارِمِینَ وَفِی سَبِیلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِیلِ فَرِیضَةً مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ ﴿۶٠﴾

(1)فقیران  (2)مساکین  (3)کارگزاران زکات  (4)تالیف قلوب (جلب محبت )    (5)آزادی بردگان      (6)اداء دین بدهکاران     (7) در راه خدا    (8)در راه ماندگان

 

و در ذیل هم به تعدادی از آیات مبارکه قرآن کریم که در مورد زکات می باشد را اشاره می کنیم :

آیا باز هم عذری برای نپرداختن زکات باقی می ماند ؟

(1)  سوره مبارکه بقره آیه 43

وَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ وَارْکَعُوا مَعَ الرَّاکِعِینَ

 و نماز را بر پا دارید ، و زکات بپردازید ، و همراه رکوع‏کنندگان رکوع کنید

 

(2)  سوره مبارکه بقره آیه 83

لَا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا وَذِی الْقُرْبَىٰ وَالْیَتَامَىٰ وَالْمَسَاکِینِ وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ ثُمَّ تَوَلَّیْتُمْ إِلَّا قَلِیلًا مِنْکُمْ وَأَنْتُمْ مُعْرِضُونَ  

که جز خدا را نپرستید ، و به پدر و مادر و خویشان ویتیمان ومستمندان نیکى کنید ، و با مردم با خوش زبانى سخن گویید ، و نماز را بر پا دارید ، و زکات بپردازید ، سپس همه شما جز اندکى [از پیمان خدا] روى گردانیدید ؛ و شما [به طور عادت] روى گردان هستید 

(3) سوره مبارکه بقره آیه 110

وَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ وَمَا تُقَدِّمُوا لِأَنْفُسِکُمْ مِنْ خَیْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ

و نماز را برپا دارید ، و زکات بپردازید ، و آنچه از کار نیک براى خود پیش فرستید آن را نزد خدا خواهید یافت . مسلماً خدا به آنچه انجام مى‏دهید بیناست .

 (4) سوره مبارکه بقره آیه 177

لَیْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَکُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَٰکِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِکَةِ وَالْکِتَابِ وَالنَّبِیِّینَ وَآتَى الْمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِ ذَوِی الْقُرْبَىٰ وَالْیَتَامَىٰ وَالْمَسَاکِینَ وَابْنَ السَّبِیلِ وَالسَّائِلِینَ وَفِی الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّکَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا ۖ وَالصَّابِرِینَ فِی الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِینَ الْبَأْسِ ۗ أُولَٰئِکَ الَّذِینَ صَدَقُوا ۖ وَأُولَٰئِکَ هُمُ الْمُتَّقُونَ

نیکى این نیست که روى خود را به سوى مشرق و مغرب کنید ، بلکه نیکى [واقعى و کامل ، که شایسته است در همه امور شما ملاک قرار گیرد ، منش و رفتار] کسانى است که به خدا و روز قیامت و فرشتگان و کتاب آسمانى و پیامبران ایمان آورده‏اند ، و ثروتشان را با آنکه دوست دارند به خویشان و یتیمان و درماندگان و در راه ماندگان و نیازمندان و [در راه آزادى] بردگان مى‏دهند ، و نماز را [با همه شرایطش] برپاى مى‏دارند ، و زکات مى‏پردازند ، و چون پیمان بندند به پیمان خویش وفادارند ، و در تنگدستى و تهیدستى و رنج و بیمارى و هنگام جنگ شکیبایند ؛ اینانند که [در دین‏دارى و پیروى از حق] راست گفتند ، و اینانند که پرهیزکارند .

(5) سوره مبارکه بقره آیه 277

إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ 

مسلماً کسانى که ایمان آوردند و کارهاى شایسته انجام دادند، و نماز را به پا داشتند ، و زکات پرداختند ، براى آنان نزد پروردگارشان پاداشى [شایسته] است، نه بیمى بر آنان است و نه اندوهگین مى‏شوند .

(6) سوره مبارکه نساء آیه 77

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِینَ قِیلَ لَهُمْ کُفُّوا أَیْدِیَکُمْ وَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ

آیا تأمل و اندیشه نکردى درباره کسانى که به آنان گفته شد: دست از جنگ بازدارید و [در این شرایط] نماز را بر پا دارید ، و زکات بپردازید . 

(7) سوره مبارکه نساء آیه 162

لَٰکِنِ الرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُونَ یُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَیْکَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِکَ وَالْمُقِیمِینَ الصَّلَاةَ وَالْمُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَالْمُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ أُولَٰئِکَ سَنُؤْتِیهِمْ أَجْرًا عَظِیمًا

ولى از میان آنان ، ثابت قدمان در دانش ، گرویدگان [به موسى و تورات] برپادارندگان نماز ، پرداخت کنندگان زکات ، مؤمنان به خدا و روز قیامت ، به آنچه بر تو و [بر پیامبران] پیش از تو نازل‏شده ایمان واقعى مى‏آورند آنان هستند که یقیناً پاداش بزرگى به ایشان عطا خواهیم کرد .

(8) سوره مبارکه مائده آیه 12

وَقَالَ اللَّهُ إِنِّی مَعَکُمْ  لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلَاةَ وَآتَیْتُمُ الزَّکَاةَ وَآمَنْتُمْ بِرُسُلِی وَعَزَّرْتُمُوهُمْ وَأَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا لَأُکَفِّرَنَّ عَنْکُمْ سَیِّئَاتِکُمْ وَلَأُدْخِلَنَّکُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ  فَمَنْ کَفَرَ بَعْدَ ذَٰلِکَ مِنْکُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِیلِ

و خدا به آنان فرمود : یقیناً من با شمایم ، اگر نماز را برپا دارید ، و زکات بپردازید ، و به پیامبرانم ایمان آورید ، و آنان را تقویت کنید و براى جلب خوشنودى خدا به نیازمندان وامى نیکو دهید ، مسلماً گناهانتان را محو مى‏کنم ، و شما را در بهشت‏هایى که از زیرِ [درختانِ] آن نهرها جارى است در مى‏آورم ؛ پس هر که از شما بعد از این کافر شود ،یقیناً راه راست را گم کرده است .

(9)سوره مبارکه مائده آیه 55

إِنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُمْ رَاکِعُونَ

سرپرست و دوست شما فقط خدا و رسول اوست و مؤمنانى که همواره نماز را برپا مى‏دارند و در حالى که در رکوعند [به تهیدستان] زکات مى‏دهند .

(10) سوره مبارکه اعراف آیه 156

قَالَ عَذَابِی أُصِیبُ بِهِ مَنْ أَشَاء  وَرَحْمَتِی وَسِعَتْ کُلَّ شَیْءٍ فَسَأَکْتُبُهَا لِلَّذِینَ یَتَّقُونَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَالَّذِینَ هُمْ بِآیَاتِنَا یُؤْمِنُونَ 

خدا فرمود : عذابم را به هر کس بخواهم مى‏رسانم و رحمتم همه چیز را فرا گرفته است ، پس به زودى آن را براى کسانى که [از شرک و کفر و بت‏پرستى و ارتداد] مى‏پرهیزند و زکات مى‏پردازند و به آیاتم ایمان مى‏آورند ، مقرّر مى‏دارم .

(11)سوره مبارکه توبه آیه 5

فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ فَخَلُّوا سَبِیلَهُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ

ولى اگر توبه کردند و نماز را بر پا داشتند و زکات پرداختند ، پس آزادشان گذارید ؛ زیرا خدا بسیار آمرزنده و مهربان است .

(12) سوره مبارکه توبه آیه 11

فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ فَإِخْوَانُکُمْ فِی الدِّینِ وَنُفَصِّلُ الْآیَاتِ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ

 پس اگر [از پیمان شکنى ، قطع رحم ، کفر و شرک] توبه کنند و نماز را بر پا دارند و زکات بپردازند ، برادران دینى شمایند ؛ و ما آیات خود را براى گروهى که [حقایق را] مى‏دانند ، به صورت‏هاى گوناگون بیان مى‏کنیم .

(13) سوره مبارکه توبه آیه 18

إِنَّمَا یَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّکَاةَ وَلَمْ یَخْشَ إِلَّا اللَّهَ فَعَسَىٰ أُولَٰئِکَ أَنْ یَکُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِینَ

آباد کردن مساجد خدا فقط در صلاحیت کسانى است که به خدا و روز قیامت ایمان آورده و نماز را بر پا داشته و زکات پرداخته و جز از خدا نترسیده‏اند ؛ یقیناً اینان از راه یافتگان‏اند .

(14) سوره مبارکه توبه آیه 71

وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَیُقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَیُطِیعُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَٰئِکَ سَیَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ

مردان و زنان با ایمان دوست و یار یکدیگرند ؛ همواره به کارهاى شایسته فرمان مى‏دهند و از کارهاى زشت و ناپسند بازمى‏دارند ، و نماز را برپا مى‏کنند ، و زکات مى‏پردازند ، و از خدا و پیامبرش اطاعت مى‏نمایند ؛ یقیناً خدا آنان را مورد رحمت قرار مى‏دهد ؛ زیرا خدا تواناى شکست‏ناپذیر و حکیم است .

(15) سوره مبارکه کهف آیه 81

فَأَرَدْنَا أَنْ یُبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَیْرًا مِنْهُ زَکَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا

به این خاطر خواستیم پروردگارشان پاک‏تر و مهربان‏تر از او را به آنان عوض دهد .

(16) سوره مبارکه مریم آیه 13

وَحَنَانًا مِنْ لَدُنَّا وَزَکَاةً وَکَانَ تَقِیًّا

و از سوى خود به او مهرورزى [به همه مردم] و پاکى عطا کردیم و همواره پرهیزکار بود .

(17) سوره مبارکه مریم آیه 31

وَجَعَلَنِی مُبَارَکًا أَیْنَ مَا کُنْتُ وَأَوْصَانِی بِالصَّلَاةِ وَالزَّکَاةِ مَا دُمْتُ حَیًّا

و هر جا که باشم بسیار پربهره و سودمندم نموده و تا زنده‏ام به نماز و زکات سفارشم کرده است .

(18) سوره مبارکه مریم آیه 55

وَکَانَ یَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلَاةِ وَالزَّکَاةِ وَکَانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِیًّا

و{ حضرت اسماعیل } همواره خانواده‏اش را به نماز و زکات فرمان مى‏داد ، و نزد پروردگارش پسندیده بود .

(19) سوره مبارکه انبیاء آیه 73

وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً یَهْدُونَ بِأَمْرِنَا وَأَوْحَیْنَا إِلَیْهِمْ فِعْلَ الْخَیْرَاتِ وَإِقَامَ الصَّلَاةِ وَإِیتَاءَ الزَّکَاةِ وَکَانُوا لَنَا عَابِدِینَ

و آنان را پیشوایانى قرار دادیم که به فرمان ما [مردم را] هدایت مى‏کردند ، و انجام دادن کارهاى نیک و برپا داشتن نماز و پرداخت زکات را به آنان وحى کردیم ، و آنان فقط پرستش کنندگان ما بودند .

(20) سوره مبارکه حج آیه 41

الَّذِینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ

همانان که اگر آنان را در زمین قدرت و تمکّن دهیم ، نماز را برپا مى‏دارند ، و زکات مى‏پردازند ، و مردم را به کارهاى پسندیده وا مى‏دارند و از کارهاى زشت بازمى‏دارند ؛ و عاقبت همه کارها فقط در اختیار خداست .

(21) سوره مبارکه حج آیه 78

وَجَاهِدُوا فِی اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاکُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَیْکُمْ فِی الدِّینِ مِنْ حَرَجٍ مِلَّةَ أَبِیکُمْ إِبْرَاهِیمَ هُوَ سَمَّاکُمُ الْمُسْلِمِینَ مِنْ قَبْلُ وَفِی هَٰذَا لِیَکُونَ الرَّسُولُ شَهِیدًا عَلَیْکُمْ وَتَکُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ فَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاکُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِیرُ

و در راه خدا چنان که شایسته جهاد است ، جهاد کنید ؛ او شما را برگزید و بر شما در دین هیچ مشقتى قرار نداد . [بلکه در دینتان گشایش و آسانى قرار داد مانند گشایش و آسانىِ] آیین پدرتان ابراهیم ، او شما را پیش از این « مسلمان » نامید و در این [قرآن هم به همین عنوان نامگذارى شده‏اید] تا پیامبر گواه بر شما باشد و شما هم گواه بر مردم باشید ؛ بنابر این نماز را برپا دارید و زکات را بپردازید و به خدا تمسّک جویید . او سرپرست و یاور شماست ؛ چه خوب سرپرست و یاورى و چه نیکو یارى‏دهنده‏اى است .

(22) سوره مبارکه مومنون آیه 4

وَالَّذِینَ هُمْ لِلزَّکَاةِ فَاعِلُونَ

و آنان که پرداخت کننده زکات‏اند .

(23) سوره مبارکه نور آیه 37

رِجَالٌ لَا تُلْهِیهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِیتَاءِ الزَّکَاةِ ۙ یَخَافُونَ یَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِیهِ الْقُلُوبُ وَالْأَبْصَارُ

مردانى که تجارت و داد و ستد آنان را از یاد خدا و برپا داشتن نماز و پرداخت زکات باز نمى‏دارد ، [و] پیوسته از روزى که دل‏ها و دیده‏ها در آن زیر و رو مى‏شود ، مى‏ترسند .

(24) سوره مبارکه نور آیه 56

 

وَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ

 

و نماز را برپا دارید و زکات را بپردازید ، و این پیامبر را اطاعت کنید تا مورد رحمت قرار گیرید .

(25) سوره مبارکه نمل آیه 3

الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ یُوقِنُونَ

همانان که نماز برپا مى‏دارند و زکات مى‏پردازند ، و قاطعانه به آخرت یقین دارند.

(26) سوره مبارکه روم آیه 39

وَمَا آتَیْتُمْ مِنْ رِبًا لِیَرْبُوَ فِی أَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا یَرْبُو عِنْدَ اللَّهِ ۖ وَمَا آتَیْتُمْ مِنْ زَکَاةٍ تُرِیدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُولَٰئِکَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ

اموال و اجناسى را که [به صورت وام] به ربا مى‏دهید تا در میان اموال مردم فزونى یابد ، نزد خدا فزونى نخواهد یافت ؛ و آنچه از زکات مى‏دهید که [به سبب پرداختنش] خشنودى خدا را مى‏خواهید [مایه فزونى است] ؛ پس این زکات دهندگانند که مال و ثوابشان دو چندان مى‏شود .

(27) سوره مبارکه لقمان آیه 4

الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ یُوقِنُونَ

آنان که نماز را برپا مى‏دارند و زکات مى‏دهند و به آخرت یقین دارند .

(28) سوره مبارکه احزاب آیه 33

وَقَرْنَ فِی بُیُوتِکُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِیَّةِ الْأُولَىٰ  وَأَقِمْنَ الصَّلَاةَ وَآتِینَ الزَّکَاةَ وَأَطِعْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ  إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا

و در خانه‏هایتان قرار و آرام گیرید ، و [در میان نامحرمان و کوچه و بازار] مانند زنان دوران جاهلیت پیشین [که براى خودنمایى با زینت و آرایش و بدون پوشش در همه‏جا ظاهر مى‏شدند] ظاهر نشوید ، و نماز را برپا دارید و زکات بدهید ، و خدا و پیامبرش را اطاعت کنید ، جز این نیست که همواره خدا مى‏خواهد هرگونه پلیدى را از شما اهل بیت برطرف نماید ، و شما را چنان که شایسته است [از همه گناهان و معاصى] پاک و پاکیزه نگه دارد .

(29) سوره مبارکه فصلت آیه 7

الَّذِینَ لَا یُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ کَافِرُونَ

آنان که زکات نمى‏دهند و آخرت را انکار مى‏کنند .

(30) سوره مبارکه مجادله آیه 13

َأَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْوَاکُمْ صَدَقَاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَیْکُمْ فَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَاللَّهُ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ

آیا ترسیدید پیش از گفتگوى محرمانه خود صدقاتى بپردازید ؟ اکنون که نپرداختید خدا توبه شما را پذیرفت ، پس نماز را برپا دارید و زکات بدهید و از خدا و پیامبرش اطاعت کنید ، و خدا به اعمالى که انجام مى‏دهیدآگاه است .

(31) سوره مبارکه مزمل آیه 20

وَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ وَأَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا وَمَا تُقَدِّمُوا لِأَنْفُسِکُمْ مِنْ خَیْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَیْرًا وَأَعْظَمَ أَجْرًا وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ

و نماز را برپا دارید و زکات بپردازید و براى جلب خشنودى خدا به نیازمندان وام نیکو بدهید و آنچه را از عمل خیر براى خود پیش مى‏فرستید ، آن را نزد خدا به بهترین صورت و بزرگ‏ترین پاداش خواهید یافت ؛ و از خدا آمرزش بخواهید که خدا بسیار آمرزنده و مهربان است .

(32) سوره مبارکه بینه آیه 5

وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِیَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ حُنَفَاءَ وَیُقِیمُوا الصَّلَاةَ وَیُؤْتُوا الزَّکَاةَ وَذَٰلِکَ دِینُ الْقَیِّمَةِ

در حالى که فرمان نیافته بودند جز آنکه خدا را بپرستند ، و ایمان و عبادت را براى او از هرگونه شرکى خالص کنند ، و حق‏گرا باشند ، و نماز را برپا دارند ، و زکات بپردازند ؛ و این است آیین استوار و ثابت .

 

آیا باز هم عذری برای نپرداختن زکات باقی می ماند ؟

 

منبع : کتاب سرمایه گذاری پر سود ( دبیرخانه ستاد احیاء زکات استان اصفهان )